بی بی سی فارسی ـــ قدرتهای جهان در جلسه روز پنجشنبه شورای امنیت از هر دو کشور ایران و آمریکا به دلیل عدم توافق بر سر برجام انتقاد کردند و نماینده اتحادیه اروپا هشدار داد که چه بسا این مذاکرات به نتیجه نهایی نرسد.
در این جلسه، از میان اعضای دائمی شورای امنیت، نمایندگان کشورهای فرانسه و بریتانیا انگشت اتهام را به سوی ایران نشانه رفتند و در مقابل، نمایندگان چین و روسیه، آمریکا را برای شرایط پیش آمده سرزنش کردند.
این جلسه یک روز بعد از به پایان رسیدن بینتیجه مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در دوحه، برگزار شد.
هم ایران و هم آمریکا در این جلسه از خود دفاع کردند و بینتیجه ماندن مذاکرات را نتیجه خواستههای طرف روبهرو دانستند.
اولوف اسکوگ، سفیر اتحادیه اروپا در شورای امنیت در این جلسه گفت: «من نگرانم که به خط پایان نرسیم. پیام من این است: از فرصت به دست آمده استفاده کنید و بر اساس متنی که بر روی میز است، توافق را نهایی کنید.»
اتحادیه اروپا وظیفه هماهنگی مذاکرات را برعهده دارد و در قطر نیز نقش میانجی و پیامرسان را بین دیپلماتهای ایران و آمریکا برعهده گرفت.
بر اساس دستور آیتالله خامنهای، دیپلماتهای ایرانی اجازه ندارند که به شکل مستقیم با طرف آمریکایی مذاکره کنند.
دلیل برپایی جلسه پنجشنبه شورای امنیت بررسی گزارش آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان متحد درباره اجرای برجام بود.
در این جلسه رزماری دیکارلو، معاون امور سیاسی دبیرکل سازمان متحد از هر دو کشور ایران و آمریکا خواست که بر پایه فرصت پیشآمده، توافق را نهایی کنند.
اما باربارا وودوارد، نماینده بریتانیا در سازمان ملل تنها از ایران خواست که «فورا توافق را بپذیرد، چرا که توافق بهتری به دست نخواهد آورد».
- مذاکرات دوحه؛ ابراز یاس آمریکا و اروپا، ارزیابی مثبت ایران در مورد ادامه مذاکرات هستهای
- مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا؛ انریکه مورا: پیشرفتی که اروپا به آن امید داشت، بدست نیامده
- بورل: مذاکرات ایران و آمریکا در چارچوب ۴+۱ نیست و در وین نخواهد بود
- شدت گرفتن رایزنیهای برجام؛ وزیر خارجه چین: آمریکا مسئولیتش را بپذیرد
نیکولا دوریویر، سفیر فرانسه در سازمان ملل نیز از ایران انتقاد کرد و گفت: «ایران نه تنها پیشنهاد روی میز را نپذیرفته بلکه مسایل تازهای که خارج از برجام هستند و خواستههایی حداکثری و غیرواقعبینانه محسوب میشوند، (به مذاکرات) اضافه کرده است.»
در همین جلسه، ریچارد میلز، معاون سفیر آمریکا هم اظهارات مشابهی بیان کرد و گفت: «ایران هنوز از خود عزمی واقعی برای رسیدن به توافق، پایان دادن به بحران هستهای و برداشته شدن تحریمهای مهم نشان نداده است.»
در مقابل مجید تختروانچی، سفیر ایران در سازمان ملل از مواضع تهران دفاع کرد.
آقای تختروانچی گفت: «ایران به دنبال تضمینهای قابل راستیآزمایی از طرف آمریکاست تا برجام دوباره منهدم نشود و آمریکا دوباره تعهداتش را زیرپا نگذارد و تحریمها با بهانهجویی و اتهامات (تروریستی)، برنگردند.»
او گفت که ایران در مذاکرات دوحه با «صداقت» و رویکردی «مثبت و سازنده» شرکت کرده است.
نماینده ایران همچنین تاکید کرد که تهران آماده است تا بار دیگر در «مذاکراتی سازنده» شرکت کند.
در این جلسه نمایندگان چین و روسیه از ایران حمایت کردند.
نماینده چین از آمریکا خواست که به تحریمهای یکجانبه ایران پایان دهد و نماینده روسیه نیز از هر دو طرف خواست انعطاف بیشتری از خود نشان دهند.
دیمیتری پولیانسکی، نماینده سفیر روسیه در سازمان ملل گفت: «در واقع دلیل اصلی مشکلات کنونی برجام، سیاست فشار حداکثری (ترامپ) علیه ایران بود که توسط دولت کنونی ادامه پیدا کرده است.»
بیانیه سه قدرت اروپایی
پیش از جلسه روز پنجشنبه شورای امنیت، نمایندگان کشورهای بریتانیا، آلمان و فرانسه که از امضاکنندگان برجام هستند، با صدور بیانیهای انتقادهای تندی را علیه ایران مطرح کردند.
در این بیانیه آمده است که برنامه هستهای ایران «به پیشرفتهترین نقطهاش» در مقایسه با گذشته رسیده و تهران «گامهایی بیسابقه» برای توسعه برنامه هستهای در سه سال گذشته برداشته است.
قدرتهای اروپایی میگویند که توسعه روزافزون برنامه هستهای ایران، اجرای برجام را بیش از گذشته با مشکل روبهرو کرده است.
یکسال بعد از اینکه دولت آمریکا از برجام خارج شد، ایران به شکل گام به گام از اجرای محدودیتهای این توافق دست کشید. در نتیجه برنامه هستهای بسیار فراتر از خط قرمزهای برجام توسعه یافت.
نمایندگان بریتانیا، آلمان و فرانسه در این بیانیه از ایران خواستند تا از «فرصت به وجود آمده» استفاده کند و از توسعه برنامه هستهای دست بکشد.
در بیانیه همچنین یادآوری شده که بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل، ایران اجازه ندارد که موشکهایی با قابلیت حمل سلاح اتمی تولید کند.
در ادامه «اقدامات بیثباتکننده ایران در منطقه» توسط این سه کشور محکوم شده و از ایران خواسته شده که بر اساس مفاد قطعنامه ۲۲۳۱ از «توسعه برنامه موشکهای بالستیک» دست بشوید.
مقام آمریکایی: وضعیت بدتر شده
همزمان یک مقام ارشد آمریکایی که نخواست نامش فاش شود به خبرگزاری رویترز گفته است که شانس احیای برجام بعد از مذاکرات دوحه ضعیفتر شده است.
این مقام بدون ارائه جزئیات مذاکرات در دوحه گفت: «چشمانداز رسیدن به توافق بعد از دوحه بدتر از قبل است و هر روز هم بدتر میشود.»
او اشاره کرد که به نظر او مشکل واقعی مذاکرات، بلاتکلیفی مقامهای ایران است : «درخواستهای مبهم آنها، بازگشایی مسائل حل شده، و طرح درخواستهای نامربوط به برجام همگی نشانه آن است که… بحث واقعی برای حل مسائل باقی مانده، نه میان ایران و آمریکا بلکه باید میان ایران و ایران انجام شود تا به سوالات اساسی درباره اینکه آیا علاقهمند به بازگشت متقابل به برجام هستند یا نه پاسخ دهد.»

